Sangita Lohekar
Shriram Highschool Takarkheda sambhu
ब्लॉग मध्ये आपले सहर्ष स्वागत करीत आहेत
Friday, 14 November 2025
भगवान बिरसा मुंडा जयंती निमित्त प्रश्नमंजुषाबिरसा मुंडा हे आदिवासी समाजाचे महान नेते आणि तरुण स्वातंत्र्यसैनिक होते. त्यांना 'धरती आबा' (पृथ्वीचा पिता) असेही म्हटले जाते. त्यांच्याबद्दल सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे: 🌟 जीवन परिचय जन्म: १५ नोव्हेंबर १८७५ रोजी झारखंडमधील उलिहातू या गावी झाला. जन्मवार: गुरुवार असल्यामुळे त्यांचे नाव 'बिरसा' ठेवण्यात आले. आई-वडील: वडील सुगना मुंडा आणि आई करमी मुंडा (किंवा करमी हातू). जमात: ते मुंडा या आदिवासी जमातीचे होते. शिक्षण: त्यांचे शिक्षण जर्मन मिशनरी स्कूलमध्ये झाले. गुरु: त्यांनी गोडगेडा गावातील स्वामी आनंद पांडे यांना गुरुस्थानी मानले होते. मृत्यू: ९ जून १९०० रोजी त्यांचा मृत्यू रांची कारागृहात झाला. त्यांचा जीवनकाळ केवळ २५ वर्षांचा होता. 🏹 'उलगुलान' चळवळ आणि संघर्ष बिरसा मुंडा यांनी आदिवासी समाजाच्या हक्कांसाठी आणि ब्रिटिश राजवटीच्या शोषणाविरोधात मोठा लढा उभा केला. चळवळ: त्यांनी 'उलगुलान' (किंवा 'द ग्रेट टमल्ट' / महाविद्रोह) नावाची चळवळ सुरू केली. उद्देश: ब्रिटिश राजवट आणि जमीनदारी व्यवस्था: ब्रिटिश शासन, जमीनदार आणि सरंजामशाही व्यवस्थेविरुद्ध लढा देणे. आदिवासी हक्क: आदिवासींची जमीनदारी व्यवस्था आणि 'खुंटकट्टी' जमीन व्यवस्था नष्ट होत असल्यामुळे बंडाचे मुख्य कारण ठरले. धर्मांतर आणि कुप्रथा: ब्रिटीश मिशनरी आणि त्यांच्या धर्मांतराच्या कारवायांविरुद्ध तसेच जनजाती समाजातील कुप्रथांविरुद्ध त्यांनी आवाज उठवला. नारा: त्यांनी "अबुवा देशुम अबुवा राज" (म्हणजे 'रानीचे राज्य संपो आणि आमचे राज्य स्थापित होवो') हा नारा दिला होता. योगदान: त्यांनी मुंडा आदिवासींना पाणी, जंगले आणि जमिनीच्या रक्षणासाठी प्रेरित केले. त्यांनी धार्मिक आणि सामाजिक सुधारणांवर भर दिला. त्यांनी लोकांना अंधश्रद्धा, व्यसन (नशाबंदी) आणि अन्यायातून मुक्त होण्याचे आवाहन केले. या आंदोलनाचा परिणाम म्हणून ब्रिटिशांना आदिवासींच्या जमिनी विकण्यास बंदीचा कायदा (जमीन वापरण्यावर बंदीचा कायदा) करावा लागला. 🇮🇳 महत्त्वपूर्ण योगदान बिरसा मुंडा हे भारतीय आदिवासी स्वातंत्र्यसैनिक आणि समाजक्रांतीचे जनक म्हणून ओळखले जातात. त्यांनी अवघ्या २५ वर्षांच्या आयुष्यात वसाहतवाद्यांकडून होणाऱ्या शोषणाविरोधातील लढ्याचे नेतृत्व केले. केंद्र शासनाने त्यांचा जन्मदिवस, १५ नोव्हेंबर, 'जनजाती गौरव दिन' म्हणून साजरा करण्याची अधिकृत घोषणा केली आहे.
No comments:
Post a Comment